Baiuca

Baiuca é un proxecto musical galego que fusiona a música tradicional de Galicia coa electrónica contemporánea, e converteuse nun dos nomes máis recoñecibles da chamada folktrónica no Estado. O proxecto está liderado por Alejandro Guillán Castaño, músico nado en Catoira en 1990, que antes publicara traballos baixo o nome de Alex Casanova.

Orixe e identidade

A identidade de Baiuca nace da vontade de reinterpretar o folclore galego dende unha linguaxe actual, sen deixalo como algo museístico ou pechado no pasado. O seu traballo toma elementos como gaitas, pandeiretas, voces tradicionais, coros, cunchas e muiñeiras, e fainos convivir con bases electrónicas, ritmos de club e texturas experimentais.

Ese enfoque dálle ao proxecto un carácter moi propio: por unha banda, está profundamente enraizado na cultura galega; pola outra, busca soar moderno, físico e bailable. Por iso, moita xente ve Baiuca como unha ponte entre xeracións, entre a memoria musical do país e os sons do presente.

Discos e evolución

O primeiro gran álbum baixo o nome de Baiuca foi Solpor (2018), un disco que axudou a definir o seu estilo e a chamar a atención sobre a súa proposta. Nese traballo xa aparecían algunhas das señas de identidade do proxecto: tradición reelaborada, electrónica atmosférica e unha forte carga emocional ligada á paisaxe e á lingua galega.

Despois chegou Embruxo (2021), un disco inspirado no misterio, nas meigas, na Santa Compaña e noutras imaxes da tradición popular galega. Máis adiante publicou Barullo (2024), que leva a súa fórmula cara a un territorio máis bailable e expansivo, con máis presenza da electrónica e colaboracións con artistas como Antía Ameixeiras, Alba Reche e Rodrigo Cuevas.

Son e estética

O son de Baiuca é facilmente recoñecible porque mestura o orgánico co dixital dun xeito moi coidado. Nas súas cancións poden aparecer melodías que lembran cantigas ou ritmos de baile tradicional, pero filtrados por produción electrónica, capas de sintetizadores e unha estética case ritual.

Tamén hai unha dimensión visual moi forte no proxecto, con directos que combinan música, imaxes de arquivo e unha posta en escena que reforza a idea de Galicia como un espazo vivo e contemporáneo. Esa dimensión converteu os seus concertos nun dos principais atractivos da súa carreira.

Colaboracións e directo

Baiuca non funciona como unha banda fixa ao uso, senón máis ben como un proxecto creativo arredor de Alejandro Guillán, que vai sumando colaboracións segundo o deseño de cada traballo. No directo e nos discos aparecen nomes ligados á música tradicional e tamén a voces e artistas doutras escenas, o que amplía o alcance da proposta.

Entre as colaboracións e referencias citadas nas fontes aparecen Lilaina, Carlos Núñez, Alba Reche, Mondra e Rodrigo Cuevas, o que amosa a súa capacidade para conectar tradición, pop, electrónica e novas sensibilidades sen perder coherencia.

Importancia cultural

O impacto de Baiuca vai máis alá da música: axudou a situar a cultura galega nun espazo de vangarda e a demostrar que cantar en galego non limita a proxección dun proxecto. A súa traxectoria encaixa cun momento de renovación da música galega no que a tradición se está a repensar con ferramentas novas.

Por iso, moita xente considera Baiuca un proxecto simbólico: non só por como soa, senón por aquilo que representa. Resume a idea de que a identidade galega pode ser profundamente local e, ao mesmo tempo, universal, actual e apta para festivais, clubs e escenarios internacionais.

En poucas palabras

Se houbese que resumilo nunha frase, Baiuca é a demostración de que o folclore galego pode seguir medrando cando se trata con liberdade creativa e ambición estética. O resultado é unha música que mira ao pasado sen nostalgia e ao futuro sen perder raíz.